Bertolt Brecht : Γιατί πρέπει να τον γνωρίζεις

Ο Μπέρτολτ Μπρεχτ (Bertolt Brecht), ένας από τους πιο σημαντικούς δραματουργούς, σκηνοθέτες και ποιητές του 20ού αιώνα, γεννήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 1898 στο Άουγκσμπουργκ της Βαυαρίας. Ο Μπρεχτ αποτελεί τον πατέρα του «επικού θεάτρου» (Episches Theater) στη Γερμανία, μιας προσέγγισης που επιδιώκει να αφυπνίσει τον θεατή και να τον κάνει να αντιλαμβάνεται κριτικά την κοινωνική πραγματικότητα. Σπούδασε ιατρική και φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου, αλλά η αγάπη του για τη λογοτεχνία τον οδήγησε στη συγγραφή ποιημάτων και θεατρικών έργων.

Ο Μπρεχτ αποτελεί ένα ακόμα παράδειγμα μεγάλου συγγραφέα, του οποίου τα κείμενα θέτουν ακόμη ερωτήματα, στα οποία η ανθρωπότητα δεν έχει μπορέσει να βρεί απαντήσεις. Τα θεατρικά του έργα ανεβαίνουν σε όλο τον κόσμο κάθε χρόνο και η προσέλευση του κοινού παραμένει πάντα μεγάλλη. 

Ο πειραματισμός του με εξπρεσιονιστικές τεχνικές στο έργο του "Βάαλ" και η κατάκτηση του Βραβείου Κλάιστ με το αντιπολεμικό έργο "Ταμπούρλα μες τη Νύχτα" αποτελούν μόνο μερικά από τα σημαντικά ορόσημα της καριέρας του.

Ο Μπρεχτ είχε σημαντική επιρροή από το κινεζικό και το ρωσικό θέατρο, ενώ συνεργάστηκε με τον συνθέτη Κουρτ Βάιλ για τη δημιουργία της " Όπερας της Πεντάρας", που αναδείχθηκε σε ένα από τα κορυφαία μιούζικαλ της εποχής. Η πλοκή μας μας μεταφέρει στον σκοτεινό υπόκοσμο των προαστίων του Λονδίνου, όπου ο Ιωανάθαν Πήτσαμ επιχειρεί να εκμεταλλευτεί την ανθρώπινη δυστυχία, μετατρέποντας ανθρώπους σε σακάτες για να τους χρησιμοποιήσει στις επιχειρήσεις του ζητιανιάς. Αντιμέτωπος με τον ανταγωνισμό του Μακήθ, ο Πήτσαμ ξεσπά σε πόλεμο καθώς ο Μακήθ παντρεύεται την κόρη του. Παρά τις προσπάθειές του, ο Μακήθ καταφέρνει να αποφύγει την τιμωρία, και το έργο καταλήγει σε ευχάριστο τέλος.

Η "Όπερα της Πεντάρας" αποτελεί μια μουσική παράσταση του Κουρτ Βάιλ, εμπνευσμένη από το αγγλικό έργο του 18ου αιώνα "Η Όπερα του Ζητιάνου" του Τζον Γκέι. Κατά την πρεμιέρα του το 1928 στο Βερολίνο, το έργο αυτό γνώρισε επιτυχία και απέσπασε διεθνή αναγνώριση, παρουσιάζοντας ένα συναρπαστικό θέαμα στο κοινό.

Η φωτογραφία δείχνει τον Kurt Weill με τη Lotte Lenya και τον Bertolt Brecht το 1929 | Πηγή εικόνας: United Archives/TopFoto/Süddeutsche Zeitung Photo.

Το 1924, κατά τη διάρκεια μιας περιόδου οικονομικής κρίσης και αυξανόμενης ανεργίας, ο Μπέρτολτ Μπρεχτ βιώνοντας απογοήτευση από τις κοινωνικές ανισότητες και τις ανεπαρκείς θεωρητικές εξηγήσεις που προσφέρονταν, αποφάσισε να ψάξει για νέες πηγές έμπνευσης. Αυτή η αναζήτηση τον οδήγησε στις ιδέες του Καρλ Μαρξ.

Ωστόσο, η δημιουργική του περίοδος στη Γερμανία διακόπηκε από την άνοδο του Χίτλερ, καθώς οι παραστάσεις των έργων του διαλύθηκαν από την αστυνομία και τα βιβλία του κάηκαν δημόσια. Αντιμέτωπος με αυτήν την καταστροφή, ο Μπρεχτ εξορίστηκε για 15 χρόνια.

Κατά τη διάρκεια του Ισπανικού Εμφυλίου, οι αγωνιστές τραγουδούσαν τα ποιήματά του κατά τη διάρκεια των μαχών. Το 1947, κυνηγημένος από τον μακαρθισμό, εγκατέλειψε τις ΗΠΑ και βρέθηκε στην Ανατολική Γερμανία, όπου παρουσίασε παραστάσεις των έργων του και εφάρμοσε νέες τεχνικές, όπως η αποστασιοποίηση, που επέτρεπαν στο κοινό να αντιμετωπίζει τα έργα του με κριτικό πνεύμα και κοινωνική συνείδηση. Με την άνοδο του ναζισμού στη Γερμανία το 1933, ο Μπρεχτ εγκατέλειψε τη χώρα και αυτοεξορίστηκε μέχρι το 1948, γράφοντας ορισμένα από τα σημαντικότερα έργα του, όπως "Η Ζωή του Γαλιλαίου", "Μάνα Κουράγιο και τα Παιδιά της" και "Ο Καλός Άνθρωπος του Σετσουάν".

Επιστρέφοντας στη Γερμανία, ίδρυσε το Μπερλίνερ Ανσάμπλ (Berliner Ensemble) και συνέχισε να προωθεί την πολιτική και κοινωνική του προβληματική μέσα από το έργο του. Αφοσιώθηκε στην ανάδειξη των ανισοτήτων και της αδικίας μέσα από το θέατρο, προσπαθώντας να ενθαρρύνει τον θεατή να σκέφτεται κριτικά και να ενεργεί για την αλλαγή.

Ο Μπέρτολτ Μπρεχτ ξεχωρίζει ως μια εξαιρετική φυσιογνωμία στον κόσμο του θεάτρου και της λογοτεχνίας. Η σημαντικότητά του αντανακλάται σε πολλά επίπεδα. Διακρίνεται για την πολυσημία και την προκλητικότητα του έργου του, που προκαλεί συζητήσεις και ανοίγει νέους δρόμους στην αισθητική του θεάτρου. Η  επιρροή του εκτείνεται πολύ πέρα από τα όρια του χρόνου και του χώρου, επηρεάζοντας γενιές καλλιτεχνών και θεατρικών παραγωγών παγκοσμίως.