Irvin Yalom: Αξίζει να προσπαθήσεις να γνωρίσεις τον εαυτό σου

Ένας από τους πιο επιτυχημένους ψυχιάτρους αλλά και συγγραφείς της γενιάς του, με πολύ μεγάλη παγκόσμια αναγνώριση, ο Ίρβιν Γιάλομ γεννιέται στις 13 Ιουνίου 1931 στην Ουάσινγκτον των ΗΠΑ. Είναι παιδί μεταναστών Εβραίων της Πολωνίας. Μεγαλώνει δύσκολα, καθώς οι γονείς του ήταν πάρα πολύ φτωχοί και δούλευαν συνεχώς για να τα βγάλουν πέρα. Ο ίδιος έλεγε ότι όταν ήταν παιδί, περίμενε ανυπόμονα  κάποιον σωτήρα να τον βγάλει από τη μιζέρια μέσα στην οποία μεγάλωνε.  Αναφέρεται συχνά στα παιδικά του χρόνια ως μια εποχή πολύ σκοτεινή και δύσκολη, μέσα στη φτώχεια και με μια πολύ έντονη σχέση με τη μητέρα του.

Η Ιατρική υπήρξε αυτή διέξοδος που έψαχνε. Τελείωσε τις σπουδές του στο Πανεπιστήμιο της Βοστώνης και αργότερα έκανε ειδικότητα στην ψυχιατρική στο νοσοκομείο Τζόνς Χόπκινς στη Βαλτιμόρη. Από το 1960 διδάσκει ψυχιατρική στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ, ενώ εργάστηκε ως ψυχοθεραπευτής σε ατομικές και ομαδικές συνεδρίες. 

Μόλις στα 15 του χρόνια γνωρίζει εκείνη που θα γίνει η παντοτινή σύντροφος του, έως το θάνατό της το 2019. Η Μαίριλυν Καίνικ ήταν όπως αναφέρει μια γυναίκα που “συγκέντρωνε πάντα όλα τα βλέμματα”, αλλά επέλεξε εκείνον και έκαναν μαζί τέσσερα παιδιά. 

Ποια είναι όμως αυτά τα στοιχεία που έκαναν τον Γιάλομ να ξεχωρίσει τόσο πολύ ανάμεσα στους σύγχρονους του; Ίσως ο λόγος για τον οποίο έγινε γιατρός, για να βοηθάει τον κόσμο να ζει καλύτερα. Αποφάσισε να ακολουθήσει την ιατρική, γιατί όταν ήταν 14 ετών ο πατέρας του υπέστη καρδιακή προσβολή και η μητέρα του θεώρησε ότι έφταιγε η δική του συμπεριφορά. Η ανακούφιση που ένιωσε όταν ο γιατρός τον διαβεβαίωσε ότι ο πατέρας του θα γίνει καλά, ήταν μάλλον καθοριστική για τη μετέπειτα ζωή του. 

Ο ίδιος λέει ότι νιώθει πως έχει όντως βοηθήσει ανθρώπους, με τα βιβλία ή τις συνεδρίες του, να βρουν τον τρόπο να γίνουν καλύτερα κι αυτό τον κάνει να νιώθει επιβεβαίωση και σιγουριά. 

Στα 93 του, πια, δηλώνει πως δεν έχει απωθημένα, πως έζησε μια ζωή όπως την ήθελε και πως κατάφερε όλα όσα ήθελε, ίσως και περισσότερα. Κι αυτό παροτρύνει και όλους του τους ασθενείς να κάνουν. Να ζουν όπως θέλουν και χωρίς να μετανιώνουν.  Ο ίδιος ξαναπαντρεύται χωρίς κανένα φόβο στα 93 του την 75χρονη Γερμανίδα θεραπεύτρια Σακίνο Ματίλντε Στένμπεργκ.

Η Σακίνο έχει πάνω από 40 χρόνια εμπειρίας στην ψυχοθεραπεία, τη συμβουλευτική και τη διδασκαλία, συνεργάστηκε με έναν συνάδελφο για να γράψουν ένα βιβλίο που εξερευνά τα παιδικά τους τραύματα. Το βιβλίο αυτό αποτελεί έναν ειλικρινή διάλογο ανάμεσα στην κόρη ενός Ναζί και στον γιο Εβραίων προσφύγων.

 

Με απεριόριστη αγάπη για τη δουλειά του, βλέπει ακόμα ασθενείς. Τα βιβλία του έγιναν παγκόσμια best sellers, ενώ στα ελληνικά κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Άγρα. Ο Ίρβιν Γιάλομ έχει γράψει τόσο μυθιστορήματα όσο και εγχειρίδια ακααδημαϊκού χαρακτήρα, στον χώρο της ψυχοθεραπείας. Από το "Κάθε Μέρα Λίγο πιο Κοντά - Μια Ψυχοθεραπεία ειπωμένη δύο φορές",  έως το "Ο Δήμιος του Έρωτα - και Άλλες Ιστορίες Ψυχοθεραπείας", το "Όταν έκλαψε ο Νίτσε", το "Το Δώρο της Ψυχοθεραπείας", και το "Στον Κήπο του Επίκουρου - Αφήνοντας πίσω τον Τρόμο του Θανάτου" και πολλά ακόμη.

Η σχέση του με την Ελλάδα και το αναγνωστικό της κοινό δε θα μπορούσε να θεωρηθεί παρά μια πολύ επιτυχής σχέση. Σε συνέντευξη του στην εφημερίδα Καθημερινή ανέφερε “Παρότι η Ελλάδα δεν έχει παίξει ποτέ σημαντικό ρόλο στις εξελίξεις στον τομέα της ψυχοθεραπείας και έχει περίπου πέντε εκατομμύρια αναγνώστες, έγινε αμέσως το μεγαλύτερο κατά κεφαλήν αναγνωστικό κοινό μου σε όλο τον κόσμο. Εκεί με γνωρίζουν ως συγγραφέα καλύτερα από κάθε άλλη χώρα. Ποτέ δεν κατάλαβα ακριβώς τους λόγους”.

Όποτε επισκέπτεται την Ελλάδα οι ουρές από τον κόσμο που τον περιμένει είναι ατελείωτες και στις ομιλίες του μαζεύεται χιλιάδες κόσμος. Μάλιστα στην ίδια συνέντευξη αναφέρεται σε ένα ανέκδοτο στα Ιωάννινα, όταν η σύζυγος του ρώτησε έναν βιβλιοπώλη ποια είναι η άποψη του κοινού για εκείνον. Της απάντησε: “Ο Γιάλομ είναι ο πιο γνωστός Αμερικανός συγγραφέας εδώ” είπε εκείνος. Τότε η Μαίριλυν ρώτησε: “Ο Φίλιπ Ροθ;” “Κι αυτός μας αρέσει”, “Τον Γιάλομ όμως τον θεωρούμε Έλληνα”». 

Στην καριέρα του, τη συγγραφική αλλά και την ψυχιατρική, έχει ασχοληθεί πολύ με το ζήτημα της απώλειας και του θανάτου. Ο ίδιος έλεγε πως έχει αρχίσει σιγά σιγά να συμφιλιώνεται με την ιδέα του θανάτου, αλλά τελικά καταλήγει «Μισώ να βλέπω τη ζωή να φεύγει…Μισώ την ιδέα να αφήσω αυτόν τον κόσμο, αυτή την υπέροχη ζωή». Στην αυτοβιογραφία του Becoming Myself γράφει «Τα γηρατειά είναι να εγκαταλείπεις μια αγαπημένη συνήθεια μετά την άλλη». Αλλά μάλλον αυτό που έχει περισσότερο σημασία είναι να σκέφτεσαι πως έζησες αυτή τη ζωή που φεύγει και να χαμογελάς σε όλες της τις στιγμές. 

Η επιτυχία του Ίρβιν Γιάλομ μάλλον μπορεί να συνοψιστεί στον καθαρό λόγο, στις απλές σκέψεις που κρύβουν σύνθετα νοήματα, στα αλληγορικά μηνύματα και τελικά στην άμεση πρόσβαση του στις ψυχές όλων μας. 

 

Βρείτε τα εδώ.