Μένης Κουμανταρέας, ένας κατεξοχήν και κατ' εξακολούθηση αθηναιογράφος.

Ο Μένης Κουμανταρέας, μια από τις πιο εξέχουσες μορφές της δεύτερης μεταπολεμικής γενιάς της ελληνικής πεζογραφίας, άφησε σίγουρα ανεξίτηλο το αποτύπωμά του στην ελληνική λογοτεχνία. Γεννημένος το 1931 στην Αθήνα, ο Κουμανταρέας μεγάλωσε σε μια πόλη που, παρά τις δύσκολες συνθήκες, ανέπτυξε μια έντονη καλλιτεχνική και λογοτεχνική δραστηριότητα. Αποφοίτησε από το Πρότυπο Λύκειο Αθηνών το 1949, αλλά δεν ακολούθησε συστηματικές πανεπιστημιακές σπουδές, μια ριζοσπαστική κίνηση ενάντια στον πατέρα του. 

Τα νεανικά χρόνια 

Στα νεανικά του χρόνια, πέρασε πολλές ώρες ανάμεσα στο σπίτι και το σχολείο και τα καλοκαίρια στην Κηφισιά, σε ένα αστικό συντηρητικό και προστατευμένο περιβάλλον. Αυτό το περιβάλλον τον βοήθησε να εστιαστεί στην παρατηρητικότητα και τη φαντασία του, περισσότερο παρά στις ακαδημαϊκές υποχρεώσεις. Αν και δεν ήταν ο καλύτερος μαθητής, αφιέρωνε πολύ χρόνο στην ανάγνωση.

Η επαγγελματική του ζωή ξεκίνησε στον τομέα της ναυτιλίας και των ασφαλιστικών εταιρειών, όπου εργάστηκε για είκοσι ολόκληρα χρόνια. Παράλληλα, το 1961 άρχισε να συνεργάζεται με το περιοδικό "Ταχυδρόμος", και το 1962 έκανε το λογοτεχνικό του ντεμπούτο με τη συλλογή διηγημάτων "Τα μηχανάκια". Αυτή η πρώτη του εμφάνιση έδειξε αμέσως την ιδιαίτερη γραφή και την ικανότητά του να διεισδύει στις ψυχές των χαρακτήρων του, αποτυπώνοντας με ρεαλισμό την καθημερινότητα και έτσι ξεκίνησε μια μεγάλη καριέρα. Μια ζωή που όμως είχε και σκοτεινές πτυχές. Γράφει για την πόλη και τους ανθρώπους της και προτιμά να προσεγγίζει τους άγνωστους χαρακτήρες, αυτούς των οποίων τις ζωές μπορεί μονάχα να φανταστεί. 

Κατά τη διάρκεια της δικτατορίας των συνταγματαρχών, ο Κουμανταρέας δεν έμεινε αμέτοχος. Συμμετείχε στην αντιστασιακή έκδοση "18 Κείμενα" και βρέθηκε τρεις φορές ενώπιον της δικαιοσύνης λόγω του έργου του "Το αρμένισμα", το οποίο κρίθηκε άσεμνο από τις αρχές. Παρά τις διώξεις, το ταλέντο του αναγνωρίστηκε διεθνώς, και το 1972 έλαβε υποτροφία RAAD για το Βερολίνο.

Οι βραβεύσεις 

Μετά το 1982, αφιερώθηκε αποκλειστικά στη συγγραφή και τη μετάφραση. Μετέφρασε έργα σημαντικών συγγραφέων όπως ο Λιούις Κάρολ, ο Έντγκαρ Άλαν Πόε, ο Έρνεστ Χέμινγουεϊ, ο Ουίλιαμ Φώκνερ και ο Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ, εμπλουτίζοντας την ελληνική λογοτεχνία με κλασικά αριστουργήματα. Τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Διηγήματος το 1967 για το "Αρμένισμα" και το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος το 1976 για τη "Βιοτεχνία υαλικών" και το 2002 για το "Δύο φορές Έλληνας".

Ο Κουμανταρέας ήταν ιδρυτικό μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων και συμμετείχε ενεργά σε πολιτιστικούς οργανισμούς, όπως η Εθνική Λυρική Σκηνή. Έργα του μεταφράστηκαν σε πολλές γλώσσες, όπως αγγλικά, γαλλικά και γερμανικά, κερδίζοντας διεθνή αναγνώριση.

Το τέλος 

Η ζωή του Κουμανταρέα ήταν γεμάτη από λογοτεχνική δημιουργία, αλλά και από αντιξοότητες. Στις 5 Δεκεμβρίου 2014, βρέθηκε νεκρός στο διαμέρισμά του στην Κυψέλη, αφήνοντας πίσω του ένα τεράστιο κενό στην ελληνική λογοτεχνική σκηνή. Η κηδεία του έγινε στο Α' Κοιμητήριο Αθηνών στις 9 Δεκεμβρίου 2014. Η αστυνομία ανακοίνωσε την εξιχνίαση της δολοφονίας του τον Ιανουάριο του 2015, αποκαλύπτοντας ότι το κίνητρο των δραστών, τους οποίους γνώριζε ο συγγραφέας, ήταν η ληστεία. Οι δύο δράστες καταδικάστηκαν σε ισόβια κάθειρξη.

Ο Μένης Κουμανταρέας αφήνει πίσω του ένα πλούσιο έργο που συνεχίζει να εμπνέει και να συγκινεί. Η λογοτεχνία του, γεμάτη από ρεαλιστικές και βαθυστόχαστες περιγραφές της ελληνικής κοινωνίας, παραμένει ζωντανή, προσφέροντας στους αναγνώστες ένα παράθυρο στην ανθρώπινη ψυχή και στις κοινωνικές αλλαγές της Ελλάδας του 20ού αιώνα.

Βρες τα έργα του εδώ.