Νίκος Καζαντζάκης: 3 αμφιλεγόμενα βιβλία του

Ο μεγάλος στοχαστής, συγγραφέας, πολιτικός, δημοσιογράφος, διανοούμενος και φιλόσοφος Νίκος Καζαντζάκης, γεννήθηκε στις 18 Φεβρουαρίου 1883 στο Ηράκλειο της Κρήτης και έφυγε από τη ζωή στις 26 Οκτωβρίου 1957.

Ο Καζαντζάκης θεωρείται ένας από τους μεγαλύτερους στοχαστές και συγγραφείς της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας και αυτό εξηγείται από την αστείρευτη όρεξή του για μάθηση και την αέναη ανάγκη του για εξερεύνηση της ψυχής αλλά και του κόσμου. Μαθητής άλλων φιλοσόφων σε όλη του τη ζωή και ασταμάτητος ταξιδευτής, η γραφή του αποτέλεσε απαύγασμα των γνώσεων και των εμπειριών του. Τα βιβλία του Καζαντζάκη έχουν σχεδόν πάντα αυτοβιογραφικά στοιχεία, ξεκινούν από την αληθινά πρόσωπα και περνούν στη μυθοπλασία.

Η δύναμη της φωνής και της γραφής του τον οδήγησαν πολλές φορές σε ριζοσπαστικές στάσεις απέναντι στη ζωή, που τον οδήγησαν σε σύγκρουση με την πολιτεία, αλλά κυρίως με την Εκκλησία. Τα βιβλία του δεν αποτέλεσαν απλά αφορμές για συγκρούσεις, αλλά τον έφεραν ένα βήμα πριν τον αφορισμό από την Εκκλησία της Ελλάδος.

Στο πρώιμο φιλοσοφικό – στοχαστικό έργο του Ασκητική, βλέπουμε τις πασιφανείς επιρροές του Νίτσε, του Μπέρξον και του Χένγκελ στη σκέψη του συγγραφέα. Πρόκειται για την έκφραση όλων των βασικών εννοιών, που είναι απαραίτητες στον άνθρωπο για να ανέλθει στην κλίμακα των ηθικών αξιών. Αναλύει τους τρόπους που κανείς μπορεί να αγωνιστεί για να βελτιώσει την κοινωνία και την ζωή του μέσα σε αυτήν. Για να γράψει  το συγκεκριμένο βιβλίο, ο συγγραφέας χρειάστηκε περίπου ένα χρόνο και για να αποφασίσει να το εκδώσει άλλα πέντε.

Ο Καπετάν Μιχάλης, θεωρείται ένα από τα πιο ώριμα έργα του συγγραφέα και ένα από τα αριστουργήματα της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1953 και τοποθετείται χρονικά στην κρητική επανάσταση του 1889. Ο κεντρικός ήρωας, ο Καπετάν Μιχάλης, είναι ένας σκληρός και αγέλαστος πολεμιστής που παραμένει μαυροντυμένος και αξύριστος μέχρι να ελευθερωθεί η πατρίδα του. Ενώ το βιβλίο ξεκινά από αληθινά περιστατικά της παιδικής του ηλικίας, αναπτύσσει πολύ έντονα τα στοιχεία του φανταστικού. Στο πρόσωπο του Καπετάν Μιχάλη βρίσκουμε στην πραγματικότητα την εικόνα του πατέρα του συγγραφέα. Από όλη του την εργογραφία, το συγκεκριμένο βιβλίο είναι το πιο δεμένο με την ιδιαίτερη πατρίδα του Καζαντζάκη, την Κρήτη.

Με αφορμή αποσπάσματα του Καπετάν Μιχάλη, αλλά κυρίως με το μυθιστόρημα Ο Τελευταίος Πειρασμός, έρχεται η οριστική ρήξη με την Εκκλησία, που τον απειλεί με αφορισμό. Στο συγκεκριμένο έργο του, ο συγγραφέας θέτει ως πρωταγωνιστή τον ίδιο το Χριστό, να βρίσκεται στο μεταίχμιο ανάμεσα στη θεϊκή και στην ανθρώπινη πίστη του, έτοιμο να λυγίσει απέναντι σε πειρασμούς. Το βιβλίο αποτέλεσε τεράστιο θέμα συζητήσεων και συγκρούσεων. Ο ίδιος ο Καζαντζάκης απαντούσε στις απειλές της Εκκλησίας, λέγοντας: «Μου δώσατε μια κατάρα, Άγιοι Πατέρες, σας δίνω κι εγώ μια ευχή: σας εύχομαι να 'ναι η συνείδησή σας τόσο καθαρή, όσο είναι η δική μου και να 'στε τόσο ηθικοί και θρήσκοι όσο είμαι εγώ». Το βιβλίο εντάχθηκε στη λίστα των απαγορευμένων βιβλίων από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία. Τελικά, η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν τόλμησε ποτέ να αφορίσει τον Καζαντζάκη.

Τα έργα που μας άφησε ο Νίκος Καζαντζάκης αποτελούν κομμάτι των μεγάλων έργων της  Παγκόσμιας Λογοτεχνίας και Σκέψης και γι’αυτό το λόγο διαβάζονται και μεταφράζονται σε δεκάδες γλώσσες ακόμα και σήμερα. Ίσως ο Καζαντζάκης να μη μπόρεσε να λάβει όσο ζούσε κάποια παγκόσμια διάκριση, όπως ένα βραβείο Νόμπελ, η δύναμη όμως του λόγου του και η ρηξικέλευθή ματιά του απέναντι στον κόσμο τον κατατάσσουν στη λίστα με τους μεγάλους εκπροσώπους της ευρωπαϊκής σκέψης.

 

Βρείτε όλα τα βιβλία του εδώ!